Oktay Sinanoğlu

1935, Bari, İtalya — ✝ 2015

Oktay Sinanoğlu, moleküler orbital kuramına yaptığı katkılarla dünyaca tanınan bir kimyagerdir. Yale Üniversitesi'nin en genç profesörlerinden biri olan Sinanoğlu, Türkiye'ye döndükten sonra dil, eğitim ve milli egemenlik konularında da etkili bir düşünür olmuştur.

📚 5 kitap 📺 3 video 🗓️ 11 kronoloji 💬 4 alıntı
Tamamlanma: %70 · 2026-03-03

Oktay Sinanoğlu (25 Şubat 1935, Bari, İtalya – 19 Nisan 2015, İstanbul), Türkiye'nin yetiştirdiği en önemli bilim insanlarından ve dünyaca tanınan bir kuramsal kimyagerdir.

Babası diplomat olan Sinanoğlu, İtalya'da doğmuş ve Ankara'da büyümüştür. TED Ankara Koleji'ni bitirdikten sonra Amerika'ya gitmiş, UC Berkeley'de kimya doktorasını tamamlamıştır. 27 yaşında Yale Üniversitesi'nde profesör olmuş ve o dönemde Yale'in en genç profesörü unvanını almıştır.

Moleküler orbital kuramı ve çok elektronlu sistemlerin kuantum kimyası alanındaki çalışmalarıyla uluslararası bilim dünyasında önemli bir yer edinmiştir.

Akademik kariyerinin yanı sıra, Türkiye'nin eğitim sisteminde Türkçe'nin yetersiz kullanılmasını eleştirmiş, yabancı dille eğitime karşı güçlü bir muhalefet yürütmüştür. 'Bye Bye Türkçe' ve 'Hedef Türkiye' adlı eserleri bu konudaki görüşlerini geniş kitlelere ulaştırmıştır.

Eğitim Hayatı

Lise (1953) TED Ankara Koleji
Lisans (1956) University of California, Berkeley — Kimya
Doktora (1959) University of California, Berkeley — Kuramsal Kimya
Doktora Sonrası (1960) MIT — Kuramsal Kimya

Yayınevleri

Academic PressOtopsi Yayınları

Düşünsel Çizgi

Sinanoğlu, uluslararası bilim dünyasındaki katkılarının yanı sıra, Türkiye'nin kendi dilinde bilim yapmasını ve eğitim politikalarını ulusal çıkarlar doğrultusunda şekillendirmesini savunmuştur.

Bilim Dönemi (1956-1999)

1956–1999

Kuantum kimyası ve moleküler orbital kuramı alanında uluslararası akademik çalışmalar.

Many-Electron Theory

Kamuoyu Dönemi (1999-2015)

1999–2015

Türkçe savunuculuğu, milli eğitim ve egemenlik konularında kamusal entelektüel faaliyetler.

Bye Bye TürkçeHedef TürkiyeNe Yapmalı?

Kamusal Faaliyetler

Bilim Kurulu Üyesi — TÜBİTAK

Uzmanlık Alanları & Kavramlar

Uzmanlık Alanları

Kuantum kimyasıMoleküler orbital kuramıÇok elektronlu sistemlerBilim politikasıDil politikası

Temel Kavramlar

Türkçe bilim diliMilli eğitimBilimsel bağımsızlıkKüreselleşme eleştirisi

Vefatı

2015 — İstanbul'da vefat etti

Toplam 5 eser · Kronolojik sıralama (yeniden eskiye)

2000'ler

📖2004

Otopsi Yayınları · Sinanoğlu'nun otobiyografik öğeler taşıyan eseri.

📖2003

Otopsi Yayınları · Türkiye'ye yönelik dış politika stratejilerini ve milli egemenlik meselesini ele alan eser.

📖2003

Otopsi Yayınları · Türkiye'nin eğitim, bilim ve kalkınma politikalarına dair öneriler.

1990'ler

📖1999

Otopsi Yayınları · Yabancı dille eğitim politikalarını eleştiren ve Türkçe'nin bilim dili olarak önemini vurgulayan eser.

1960'ler

📖1964

Academic Press · Çok elektronlu sistemlerin kuantum kimyası üzerine uluslararası referans eser.

Akademik Makaleler

Many-Electron Theory of Noncovalent Interactions

Sigma Molecular Orbital Theory

Akademik Görevler

Full Professor — Yale University

Research Associate — MIT

Profesör — Boğaziçi Üniversitesi

Ödüller

TÜBİTAK Bilim Ödülü

Alexander von Humboldt Bilim Ödülü

Almanya'nın en prestijli bilim ödüllerinden biri.

Yale'in en genç profesörü unvanı

Kurumsal Roller

Bilim Kurulu Üyesi — TÜBİTAK

Zaman Çizelgesi

🌟
1935Doğum

İtalya'nın Bari şehrinde doğdu

🎓
1953Eğitim

TED Ankara Koleji'nden mezun oldu

🎓
1956Eğitim

UC Berkeley'de kimya lisansını tamamladı

🎓
1959Eğitim

UC Berkeley'de doktorasını tamamladı

📺
1962Kariyer

27 yaşında Yale'de profesör oldu

📖
1964Eser

Many-Electron Theory yayımlandı

📺
1970Kariyer

Boğaziçi Üniversitesi'nde görev aldı

🏆
1981Ödül

TÜBİTAK Bilim Ödülü'nü aldı

📖
1999Eser

'Bye Bye Türkçe' yayımlandı

📖
2003Eser

'Hedef Türkiye' yayımlandı

🕊️
2015Diğer

İstanbul'da vefat etti

Entelektüel Gelişim Dönemleri

Bilim Dönemi (1956-1999)

1956–1999

Kuantum kimyası ve moleküler orbital kuramı alanında uluslararası akademik çalışmalar.

Many-Electron Theory

Kamuoyu Dönemi (1999-2015)

1999–2015

Türkçe savunuculuğu, milli eğitim ve egemenlik konularında kamusal entelektüel faaliyetler.

Bye Bye TürkçeHedef TürkiyeNe Yapmalı?

Alıntılar

"Dil giderse bilim gider, bilim giderse ülke gider."

— Bye Bye Türkçe (1999)

"Bir millet kendi dilinde bilim yapmıyorsa, o millet başka milletlerin kölesidir."

— Konferans konuşması

"Türkiye, dünyanın en büyük potansiyeline sahip ülkelerinden biridir. Yeter ki kendi insanına güvensin."

— Ne Yapmalı? (2003)

"Yale'de profesör olmak kolay, Türkiye'de doğruyu söylemek zor."

— Televizyon söyleşisi

Kaynakça

TÜBİTAK, Oktay Sinanoğlu Biyografisi .

Yale University, Faculty Profile: Oktay Sinanoğlu .

Bu sayfada bir hata mı var?

Hata Bildir